Daty „najlepiej spożyć przed” i „należy spożyć do” a bezpieczeństwo żywności

Kupujesz w tym tygodniu: daty na etykietach?

Na liście Listonic każdy produkt ma potrzebną ilość i notatkę, do kiedy go zużyć.

• Ilość i jednostka przy każdym produkcie
• Notatka w stylu „lodówka, zużyj w ciągu tygodnia”
• Jedna lista wspólna dla wszystkich w domu

Zacznij darmową listę

★★★★★ 4,7 na podstawie 299 686 ocen

Data „najlepiej spożyć przed” mówi, do kiedy jedzenie zachowa najlepszą jakość, a nie kiedy przestaje być bezpieczne. Inaczej jest z zapisem „należy spożyć do”, czyli terminem przydatności do spożycia: ten dotyczy bezpieczeństwa.

Potocznie obie daty nazywa się „datą ważności” lub „terminem ważności”, więc sprawdź, które sformułowanie stoi na opakowaniu.

„Najlepiej spożyć przed” i „należy spożyć do”, czym się różnią?

Obie daty dotyczą czegoś innego, jak opisują to Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) i Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szczecinie.

Co oznacza „najlepiej spożyć przed”?

Data najlepiej spożyć przed (data minimalnej trwałości) pokazuje, do kiedy produkt zachowuje swoje szczególne właściwości, takie jak smak, konsystencja, kolor i zapach. Na etykietach bywa zapisana także jako „najlepiej spożyć do” lub „najlepiej spożyć przed końcem”. To nie jest data zakupu ani data bezpieczeństwa.

Najczęściej występuje na żywności trwałej, np. mące, makaronie, kaszy, ryżu, kawie i herbacie, jak podaje Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Białymstoku.

Co oznacza termin przydatności do spożycia?

Termin przydatności do spożycia („należy spożyć do”) dotyczy bezpieczeństwa żywności. Po jego upływie produkt przestaje być bezpieczny i może zaszkodzić zdrowiu, więc nie należy go jeść. Najczęściej widnieje na żywności łatwo psującej się, np. mięsie, wędlinach, rybach, wyrobach garmażeryjnych i produktach mlecznych.

Taką żywność należy zjeść najpóźniej w dniu upływu terminu.

Jak długo jedzenie jest dobre po dacie „najlepiej spożyć przed”?

Jedzenie nadaje się do spożycia po dacie „najlepiej spożyć przed”, o ile prawidłowo się z nim obchodzono i nie widać oznak zepsucia. Data nie wyznacza tej granicy, bo dotyczy jakości, a nie bezpieczeństwa.

Po tej dacie produkt może stracić część właściwości, np. konsystencję, kolor, smak lub zapach, ale nie staje się z tego powodu niebezpieczny. Oceń go wzrokiem, węchem i smakiem, jak radzi IJHARS.

Jak poznać, że jedzenie się zepsuło

Zepsute jedzenie ma nieprzyjemny zapach, smak lub konsystencję, a takiego jedzenia nie należy jeść. Powodują je naturalnie występujące bakterie odpowiedzialne za psucie się żywności.

Jedzenie może zawierać dwa rodzaje bakterii. Bakterie chorobotwórcze wywołują zatrucia pokarmowe, a bakterie powodujące psucie się żywności nieprzyjemny smak lub zapach. Zmiana koloru mięsa lub drobiu nie wskazuje na zepsucie. Tak opisuje to amerykański Departament Rolnictwa (USDA) na stronie Food Product Dating.

Kiedy data cię nie chroni

Jedzenie, z którym obchodzono się źle przed datą lub po niej, może być niebezpieczne, bo bakterie, w tym te wywołujące zatrucia pokarmowe, mogą szybko się namnażać. Na przykład zimnej sałatki z kurczakiem zabranej na piknik i pozostawionej w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny nie należy jeść. Gdy powietrze ma więcej niż 30°C, limit wynosi 1 godzinę. Taki limit podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB w serwisie Rodzinna Akcja dla mięsa, drobiu, ryb, jaj i innych produktów wymagających przechowywania w lodówce.

Innymi przykładami są mięso i drób rozmrożone w niewłaściwy sposób albo traktowane bez zachowania higieny. Postępuj zgodnie z instrukcją obchodzenia się z produktem i przygotowania na etykiecie.

Czy żywność w puszkach jest bezpieczna po terminie?

Tak. Według aplikacji FoodKeeper (USDA) produkty w puszkach są bezpieczne do jedzenia długo po dacie „najlepiej spożyć przed”, o ile puszka nie ma wgnieceń, rdzy ani wzdęć. Wyrzuć puszki, które są wgniecione, zardzewiałe lub wzdęte.

Data kalendarzowa na puszce to zwykle data „najlepiej spożyć przed” dla najwyższej jakości. Żywność w puszkach o wysokiej kwasowości, taka jak pomidory i owoce, zachowuje najlepszą jakość 12 do 18 miesięcy, a żywność w puszkach o niskiej kwasowości, taka jak mięso i warzywa, 2 do 5 lat.

Jaka jest trwałość żywności?

Trwałość żywności to czas, przez jaki zachowuje najlepszą jakość, i bardzo się różni w zależności od produktu. Na to, jak długo jedzenie wytrzymuje, wpływają cztery rzeczy, a producenci biorą pod uwagę pierwsze trzy, gdy ustalają datę.

• Jak długo i w jakiej temperaturze żywność jest przechowywana podczas dystrybucji i sprzedaży
• Z czego produkt jest zrobiony, na przykład kiełbasa przygotowana ze składników, które zachowują jej jakość
• Opakowanie, na przykład opakowanie w zmodyfikowanej atmosferze, które pomaga świeżej wołowinie jak najdłużej zachować świeżość
• To, jak przechowujesz żywność i jak się z nią obchodzisz, bo psucie się może następować znacznie szybciej, gdy żywność nie jest właściwie przechowywana ani traktowana

Jak odczytać kod daty ważności

Kod z liter i cyfr nazywa się datowaniem zamkniętym i wskazuje datę oraz godzinę produkcji produktu. Datowanie otwarte jest inne. To data kalendarzowa naniesiona przez producenta lub sprzedawcę, która mówi, jak długo produkt będzie miał najlepszą jakość.

Co oznaczają kody na puszkach?

Kody na puszkach wskazują datę zapuszkowania produktu i nie należy ich czytać jako daty „najlepiej spożyć przed”. Pozwalają producentom śledzić produkty, rotować zapasy i znajdować swoje produkty w razie wycofania z rynku.

Co oznaczają daty na kartonach jajek?

Jaja muszą zostać dostarczone konsumentowi maksymalnie w terminie 28 dni od zniesienia. Okres ten wyznacza data minimalnej trwałości oznaczona jako „najlepiej spożyć przed”, jak podaje IJHARS w materiale o Światowym Dniu Jaja.

Kto ustala datę i czy jest obowiązkowa?

Datę ustala producent, który określa trwałość swojego produktu i warunki jego przechowywania, jak podaje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEZ).

W Unii Europejskiej każda opakowana żywność musi być oznakowana terminem przydatności do spożycia („należy spożyć do”) albo datą minimalnej trwałości („najlepiej spożyć przed”), jak podaje Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szczecinie.

Czy daty mają znaczenie dla jedzenia w zamrażarce?

Nie dla bezpieczeństwa. Jedzenie trzymane stale w -18°C jest bezpieczne, a przy długim przechowywaniu w zamrażarce cierpi tylko jego jakość, więc czasy przechowywania w zamrażarce to czasy jakości.

Oparzenie mrozem też nie szkodzi bezpieczeństwu jedzenia. Zostawia tylko suche, szarobrązowe, skórzaste plamy tam, gdzie do powierzchni dotarło powietrze. Możesz je odciąć przed gotowaniem lub po nim, jak wyjaśnia USDA w Freezing and Food Safety.